واشنگتن- اخترشناسان براي نخستین بار سياره اي را در خارج از منظومه شمسي کشف کردند که احتمال حيات در آن به طور چشم گيري وجود دارد و درجه حرارت آن شبيه کره زمين مي باشد محققان اين يافته را که در روز سه شنبه 24 آوريل از طريق رسانه ها اعلام شد، گامي بسيار بزرگ در تکاپوي کاوش براي يافتن حيات مي دانند .

اندازه و ابعاد سياره مذکور به احتمال فراوان مشابهت زيادي با زمين دارد و وجود آب به فرم مايع در آن امکان پذير است و از نظر مساحت و دوري از بعد کهکشان، در حدود 120 تريليون مايل از کره زمين فاصله دارد. اما ستاره اي که اين سياره به دورش مي چرخد"کوتوله قرمز«581»"ناميده شده و در عين حال خيلي کوچکتر، تيره تر و سرد تر از خورشيد مي باشد. البته بسياري چيز ها در مورد اين سياره هنوز مجهول است که فرض قابل سکونت بودن اين سياره را در پرده اي از ابهام فرو مي برد. در مورد مريخ هم که ابعاد آن خيلي شبيه زمين بوده و از نظر دمايي امکان وجود آب در آن وجود داشت، اما هيچ کدام از اين شرايط نتوانست وجود حيات را در مريخ ثابت کند لذا ابعاد و دماي سطح سياره پيش فرض هاي کافي و مناسبي براي محقق شدن حيات در سياره نيستند، با وجود اين، سياره مذکور اولين جرم سماوي است که در خارج از منظومه شمسي تمامي استانداردهاي مذکور را «از نظر دما و اندازه » دارا مي باشد.

مايکل ماير، يکي از يازده دانشمند اروپايي که تيم کاشف اين سياره را تشکيل مي دهند مي گويد:"اين گام بسيار مهمي در کشف احتمال وجود حيات در کائنات مي باشد. اين کشف بسيار زيبا و دل پسند است . اکنون ما با سئوالات بسياري مواجه مي باشيم ".نتايج اين اکتشاف علمی هنوز مشخص نشده است با وجود اين خبر آن در اختيار مجلات نجوم و اختر فيزيک قرار داده شده است .

آقاي آلن باس که در تيم اخترشناسان آمريکائي در يک موسسه بزرگ اکتشافی در واشنگتن کار مي کند مي گويد :"اين اکتشاف مبناي بسيار مهمي براي رقابت هاي اکتشافي در جهان هستي به شمار مي رود ."

سياره مذکور به وسيله تيم اروپائي در مرکز رصد خانه(LA –SILLA) در شيلي و توسط تلسکوپ هائي کشف شد که ابزار مخصوصي براي تجزيه نور داشته و مي توانند طول موج هاي مختلف را تفکيک کنند و در نتيجه وجود آثار سماوي را در کائنات آشکار سازند. آنچه که در مورد اين سياره کشف شده آن است که اين سياره به دور يک ستاره (کوتوله سرخ به نام –(Gliese581 دوران مي کند. کوتوله هاي سرخ اجرام کوچک و کم فروغي هستند که انرژي کمي دارند و نور قرمز و تاري از خود ساطع کرده و عمر آن ها از ستاره هايي مثل خورشيد خيلي طولاني تر است تا چند سال پيش منجمان اين ستاره ها را خيلي جدي نمي گرفتند و در واقع سياره هاي گرداگرد آنها را ميزبانان خوبي که امکان حيات در آنها باشد نمي دانستند! سياره مذکور که به تازگي کشف شده (581c) نام گرفت. کشف مذکور سبب شد که مطالعات جدي بروي بقيه سياره هاي سرخ و سياراتي که به دور آن ها مي چرخند از سر گرفته شده و با شدت بيشتري انجام بگيرد! در حدود 80% ستاره هاي نزديک به زمين از نوع کوتوله هاي سرخ مي باشند.

سياره مذکور در حدود 5 برابر سنگين تر از زمين است اکتشافات و تحقيقات انجام شده معلوم نکرده که آيا سطح اين سياره مانند زمين سنگلاخ و سخت است يا اينکه مثل يک توپ يخ زده با آبهاي جاري مي باشد. اگر جنس آن مانند زمين از سنگ باشد (تئوري که به عنوان پيشنهاد غالب مطرح شده است )در اين صورت قطر آن 5/1برابر زمين خواهد بود و اگر تئوري توپ يخي را در مورد اين سياره قبول کنيم (که اين تئوري به وسيله ماير پيشنهاد شده) در اين صورت قطر سياره مذکور بيش از 5/1برابر زمين خواهد بود.MAYOR مي گويد بر اساس تئوري مطرح شده براي سياره   (581c)بايد يک اتمسفر در سطح اين سياره وجود داشته باشد اما اينکه در اين اتمسفر چه چيز هايي وجود داشته باشد هنوز يک معماي بزرگ است و اگر اين اتمسفر را خيلي ضخيم  فرض نمائيم دماي سطح سياره خيلي بايد بالا باشد با وجود اين تيم تحقيقاتي باور دارد که متوسط دماي نقاط مختلف درسطح اين سياره چيزي حدود 32تا 104 درجه فارنهايت مي باشد و همين موضوع سبب خوشحالي و سرور زيادي در ميان کاشفان و منجمان گرديده است !!

تاکنون تمامي 220 سياره اي که در خارج از منظومه شمسي توسط کاشفان و اختر شناسان پيدا شده مشکلات و محدوديت هايي داشته اند که آنها را فاقد استاندارد هاي لازم براي احتمال وجود حيات مي کرده است، يعني يا خيلي داغ و پر حرارت بوده اند يا خيلي سرد يا سطح آنها پر از لايه هاي گازي و خيلي وسيع بوده است همانند سياره مشتری که غير قابل سکونت (فاقد حيات) است. سياره اخير اين مشکلات را ندارد يا حداقل دانشمندان در مورد آن چنين فکر مي کنند. (chris-mckay)متخصص زيست شناسي فضائي (NASA)مي گويد:"اين کشف به معناي وجود حيات نيست بلکه سياره مذکور يک جرم مشابه زمين است که احتمال وجود حيات در آن به طور بالقوه وجود دارد ".البته اين کارشناس در تيم اکتشاف اروپائي حضور ندارد. اخترشناسان مي گويند که احتمالاً تعداد زيادي از اين سيارات در جهان کشف خواهد شد اما کشفي که در حال حاضر صورت گرفته – که در ميان کاشفانش به راحتي cخوانده مي شود – در تاريخ کيهان شناسي به عنوان اولين کشف، ثبت خواهد شد . علاوه بر در جه حرارتي که محتملاً در اين سياره حاکم است سياره جديد شايد پر از آب مايع باشد که اين تئوري توسط يکي از منجمان در تيم کاشف اروپائي مطرح گرديد. البته وي مي گويد که اين موضوع بر مبناي تئوري تشکيل سياره بوده و ربطي به شواهد موجود ندارد .

يکي از منجمان و نويسندگان مقالات علمي در زمینه نجوم اظهار مي دارد:"آب براي حيات کاملاً حياتي است و از آنجا که دماي اتمسفر اين سياره به طور نسبی براي وجود آب مناسب است لذا اين سياره در آيند هدف بسيار مهمي در تحقيقات و ماموريت هاي فضائي بوده و براي جستجوي حيات در ماوراءزمين بسيار حائز اهميت خواهد بود ."برخي از منجمان مي گويند که براي اظهار نظر در مورد اين سياره هنوز خيلي زود است .

يکي از فضا نوردان سازمان ناسا که باز نشسته شده و براي يک انجمن کيهان شناسي در آمريکا کار مي کند، اظهار مي دارد: براي اينکه دريابيم آب در سطح اين سياره وجود دارد يا خير به تلاش بيشتري نياز داريم هنوز هيچ تيمي در مورد اين پيش فرض که آيا آب کافي در آنجا وجود دارد يا خير کار نکرده است. سيستم منظومه اي سياره ي  جديد در حدود 5/20سال نوري از ما فاصله دارد لذا کوتوله ( (GLIESE581

يکي از 100ستارۀنزديک به زمين به شمار مي رود. سطح اين سياره کم فروغ است و بدون تلسکوپ ديدن آن امکان ندارد، مکان آن جايي در صورت فلکي ميزان (libra) مي باشد که در نيم کره شمالي به هنگام  نيمه شب در قسمت پائيني جنوب شرقي آسمان واقع مي گردد.

يکي از معروف ترين دانشمندان اختر فیزیک آقاي استيون هاکينگ (که به دليل بيماريALS دچار فلج عضلاني بوده و روي ويلچر نگهداري مي شود!)اظهار داشته که انتظار دارم که سيارات زيادي مانند زمين کشف شوند اما اينکه آيا در آنها حيات وجود دارد يا نه موضوع ديگري است. ما تا کنون هيچ مرد قد کوتاه سبز پوشي را ملاقات  نکرده ايم !!"

قبل از اينکه بليت خود را به سياره(581-c) بگيريد بايد احتياط هاي لازم را در مورد بيگانگان احتمالي ساکن در آن سياره به کار بگيريد! تمامي کساني که در اين سياره ساکن شوند بلا فاصله سنگين تر خواهند شد و در عين حال روز شمار تاريخ تولد و زندگيشان بالا تر مي رود چرا که هر دور اين سياره به دور سياره 581 در حدود 13 روز طول مي کشد! جاذبه در سطح اين سياره 6/1برابر کره زمين است ولذا اگر شخصي در کره زمين 150پوند وزنش باشد در سياره cاحساس خواهد کرد که 240پوند وزن دارد! نکته مهم و شگفت آن که اين سياره در مدارش به دور ستاره 581، 14بارنزديکتر به سطح ستاره است. (در مقايسه با مدار زمين به دور خورشيد)

ابعاد کوتوله سرخ 581در حدود 20بار بيشتر از کره ماه مي باشد و نکته اي که هنوز بحث بر انگيز و پر اهميت است آن که اين سياره حرکت چرخشي به دور خود نداشته و به نظر مي رسد يک طرف آن هميشه نور گير بوده و طرف ديگر در تاريکي کامل است  يکي ديگر از اخترشناسان مي گويد مسافت زياد يک مشکل اساسي است. ما نمي دانيم که در طول زندگي بشر دستيابي و رسيدن به اين سياره و مکان هاي مشابه چگونه امکان پذير است؟! دو گروه ديگر از منجمان يکي در اروپا و ديگري در ايالات متحده مسابقه جديدي را براي کشف سيارات مشابه و نظير (581c)در خارج از منظومه شمسي آغاز کرده اند. خاوير بنفيلز از رصد خانه ليسبون که يکي از کاشفان سياره مذکور است مي گويد: تيم اروپائي براي يافتن سياره جديد ،صد ستارۀ مختلف را به وسيله ابزار پيشرفته اي بنام HARPS(مخفف:کاوشگر سياره اي با سرعت شعاعي بالا و بسيار دقيق) رصد کرده است.

به گفته منجم ديگر، بيشترين تلاش و زمان صرف سياره هايي همسان با زمين مي شود که ستاره هاي آن ها با خورشيد مشابهت داشته و مدار گردش آن ها به دور ستاره در مسيري درست (شبيه به زمين) باشد . تقريباً90درصد زمان در رصد تلسکوپ هاي  اروپائي صرف ستارگان همسان با خورشيد مي شود. چند هفته قبل از آنکه تيم اروپائی موفق به اين کشف شود، در يکي از ژورنالهاي نجومي اين تئوري در مقاله اي  علمي طرح شده بود که کوتوله هاي سرخ کانديداهاي بسيار خوبي براي رصد هستند.

به گفته BONFILS، هم اکنون احتمال يافتن سيارات مشابه ديگري نيز وجود دارد.

 

نکته :تيم کاشفان رصد خانه اروپا (ESO) ابتدا با حضور 12نفر منجم برجسته از 6کشور اروپائي در 1954ميلادي تشکيل گرديد اما بعد ها با جدا شدن انگلستان از اين جمع کشور هاي شرکت کننده در اين تيم به 5کشور (سوئد،بلژيک ،فرانسه ،آلمان و هلند)تقليل يافت. تيم اخترشناسان مذکور پس از مطالعات فراوان و بررسي گزينه هاي مختلف مکاني، سرانجام تصميم گرفتند در نيم کره جنوبي رصد خانه اي براي مطالعات خود تأسيس نمايند. اين رصد خانه در ارتفاعات 2400متري LA-SILLAدر انتهايي ترين مرز هاي جنوبي صحرا(ACATAMA) (آکاتاما) در شيلي تأسيس شد. اين منطقه عاري از هر گونه نورو غبارهاي جوي بوده و بسيار دور افتاده و کاملاً متروک مي باشد. از ابتداي دهه 70ميلادي، دورهء پر فراز و نشيني بر سازندگان اين رصد خانه گذشت و سرانجام با مشکلات و تلاش بسيار، ساخت اين رصد خانه و بهره برداري از تلسکوپ هاي آن جهت رصد هاي نجومي محقق شد.


نويسنده:seth-(BORENSTEIN)