تصاویر به دست آمده از لایه های رسوبی ته نشین شده و دلتاهای مریخ شواهدی برای حضور دریاچه ها و رودخانه های جاری ارائه داده اند، که مواد فرساییده را با خود حمل می کند. همچنین گروهی از محققان عقیده دارند این تصاویر می توانند مدرکی برای بارش باران در گذشته ی سیاره ی سرخ باشند ارنست هوبر از مرکز فضایی ماوراء جو آلمان می گوید :" سالها دانشمندان شک داشتند که ظاهر کنونی مریخ توسط رودخانه ها ایجاد شده است" با استفاده از این شواهد ، می توان مجموعه ای از تصاویر را ارائه داد که حضور آب در گذشته ی مریخ را ثابت کند.
محققان ، ناحیه ی Xanthe Terra در نزدیکی استوا در کوهستان های مریخ را مورد بررسی قرار دادند و تصاویر گرفته شده از 4 دوربین در 3 فضاپیمای متفاوت، به دست آمد. دوربین HRSC در ماموریت مارس اکسپرس اروپا ، دوربین مدارگرد مریخ MOC وابسته به ماموریت بررسی مریخ و آزمایشات تصویربرداری CTX و HiRISE در ماموریت اکتشافی مریخ ناسا.
تصویر 2:یک دهانه ی دریاچه ای و رودخانه ای در ناحیه ی Xanthe Terra .
تصاویر به دست آمده ، نمایی از گذشته ی مریخ را ارائه می دهند : حدود 4 بیلیون سال پیش، دریاچه هایی در سیاره ی سرخ وجود داشته اند که احتمالا توسط رودخانه های موقت تقویت شده و موجب ایجاد بارندگی شده اند و دریاچه ها دهانه هایی که در اثر برخورد سنگ های آسمانی ایجاد شده بودند را پر کرده اند.همچنین دلتاهایی در دهانه ی رودخانه ها شکل گرفتند که نحوه ی شکل گیری آنها مانند زمین است.
تصویر3:محل اتصال دره های کوهستانی Xanthe Terra در مریخ.
محققان همچنین قادر به تخمین بازه ی زمانی که طی آن دهانه ها پر آب بوده اند ، شدند و این امر با تجزیه و تحلیل میزان توزیع دهانه های برخوردی در اندازه های مختلف صورت می گیرد، که اشاره به سن سطح سیاره ای دارد. هرچه تعداد دهانه ها در یک سطح بیشتر باشد ، آن ناحیه قدیمی تر است. با شمارش دهانه ها، آشکار شد که آب در دره ها حدود 3.8 و 4 بیلیون سال گذشته جاری بوده است. دره ها خود نسبتا سریع شکل گرفتند ، درحالیکه مواد ته نشین شده طی دهه ها و یا هزاره ها شکل یافته اند.
اما چه چیزی موجب شد که محققان حدس بزنند در گذشته در مریخ باران باریده است؟! برای مدت زمانی طولانی دانشمندان سعی در کشف این بوده اند که آیا دره های موجود در مریخ توسط منافذ آبهای زیرزمینی و فرسایش به وجود آمده اند یا روانابهای سطحی علت بارش بوده اند. تیم هوبر معتقد است روان آب های سطحی ، علت امر است. وی گفت:" یافته های ما نیز به همین سمت میروند و ما متقاعد شده ایم که هر دو جریان ، نقشی مهم در Xanthe Terra ایفا کرده اند."
البته این وضعیت تنها در 3.5 تا 3.8 سال پیش دوام آورد ، در این زمان از شدت بارش کاسته شد و دره ها خشک شدند و فرسایش در مریخ به کمینه خود رسید.اکنون ، مریخ یک سیاره ی بیابانی خشک است و آب دیگر در دره های آن جاری نیست.
