ناسا اعلام کرده است که ارتباط خود را با فضاپیمای «ماون» (MAVEN) که بیش از یک دهه در مدار مریخ فعالیت میکرده، از دست داده است. این فضاپیما در ۶ دسامبر ۲۰۲۵، هنگام عبور از پشت سیاره مریخ، برای مدتی از دسترس شبکههای ارتباطی خارج شد؛ اما برخلاف دفعات گذشته، دیگر نتوانست ارتباط برقرار کند.
بررسیهای اولیه نشان میدهد که فضاپیما احتمالاً با سرعتی غیرعادی در حال چرخش بوده و حتی ممکن است مدار آن نیز تغییر کرده باشد. مهندسان ناسا تلاش گستردهای را برای بازیابی ارتباط آغاز کردند، اما شرایط نامساعد ناشی از قرار گرفتن مریخ در نزدیکی خورشید از دید زمین، روند عیبیابی را دشوارتر کرده بود.
ماون در نوامبر ۲۰۱۳ پرتاب شد و از سال ۲۰۱۴ مطالعه جو مریخ را آغاز کرد. هدف اصلی این مأموریت بررسی چگونگی از دست رفتن جو مریخ در طول میلیاردها سال بود؛ موضوعی که به دانشمندان کمک میکند بفهمند چگونه این سیاره از جهانی با آب مایع و شرایط بالقوه زیستپذیر به بیابانی سرد و خشک تبدیل شده است.
MAVEN documents the loss of atomic hydrogen, oxygen and carbon dioxide from Mars.
NASA / University of Colorado
این فضاپیما طی سالهای فعالیت خود دستاوردهای مهمی به همراه داشت. دادههای ماون نشان داد که میزان فرار ذرات جوی از مریخ تحت تأثیر فعالیت خورشیدی قرار دارد و در برخی دورهها تا ده برابر افزایش مییابد. همچنین این مدارگرد در رصد طوفانهای گردوغبار مریخی و حتی مشاهده دنبالهدار بینستارهای 3I/ATLAS مشارکت داشت.
MAVEN's view of interstellar comet 3I/ATLAS.
NASA/LASP/MAVEN
در نهایت، پس از شش ماه سکوت رادیویی، ناسا در ژوئن ۲۰۲۶ پایان رسمی مأموریت ماون را اعلام کرد. بررسیهای نهایی نشان داد که فضاپیما وارد وضعیتی غیرقابل بازیابی شده و امکان بازگرداندن آن وجود ندارد. با این حال، دانشمندان این مأموریت را موفقیتی بزرگ میدانند؛ زیرا ماون بیش از ۱۱ سال به مطالعه مریخ پرداخت و بسیار فراتر از عمر عملیاتی برنامهریزیشده خود فعالیت کرد.
منبع : Sky&Telescope
