یكی از اثراتی كه ماه بر زمین میگذارد جذر و مد است.در تعریف اولیه گفته میشود به پایین رفتن و بالا آمدن آب سطح دریاها و اقیانوس ها جزر و مد گفته میشود و این دو اثر را از وجود نیروی جاذبه ای به غیر از جاذبه زمین میدانیم.اگر مدتی را در كنار آب دریا یا اقیانوس سپری كنید متوجه میشوید كه سطح آب در هر شبانه روز به طور دقیق در هر 24 ساعت و 50 دقیقه،دوبار بالا می آید كه به آن مد و دوبار پایین میرود كه به آن جزر گفته میشود.اگر ماه و خورشید در یك راستا قرار بگیرند،جاذبه بیشتر بوده و اثرات جزرو مدی بیشتر خواهد شد.در دریاچه ها،مد بسیار جزعی بوده و بنابر این در دریاچه خزر مد محسوس نیست،درخلیج فوندی واقع درساحل شرقی كانادا،آب گاهی تا 20 متر پایین میرود و كشتی ها برای به گل ننشستن،قبل از جزر خود را از ساحل دور نموده و تغییر مكان میدهند.
اگر خشكی ها مقابل كره ماه قرار بگیرند به علت مقاومت خشكی،خشكی حدود 20 سانتی متر جابجا میشود كه به آن جزر و مد خشكی می گویند.ولی مقاومت اقیانوس ها در مقابل كره ماه كمتراز خشكی است باید در نظر داشت كه وقتی آن قسمت از زمین كه در مقابل كره می باشد حالت مد داشته باشد نقطه مقابل آن در طرف دیگر زمین نیز،همین حالت مد را خواهد داشت.یعنی قسمت از زمین كه ماه روی نصف ا لنهاربوده در اثر جاذبه ماه برای آبها ،مد پیش میاید و در طرف دیگر كه از جاذبه ماه دور بوده كمتر تحت تاثیر است .نیرو های جزر و مدی می توانند اثرات شگفت انگیزی را ایجاد كنند.اصطكاك آبهای اقیانوس با بستر دریا چرخش زمین را به میزان 001%ثانیه در هر روز از قرن كاهش میدهد.بررسی فسیلهای حیوانات ثابت كرده است كه400 میلیون سال پیش روز زمینی فقط 22ساعت طول می كشیده به علاوه میدان گرانشی زمین نیز،نیروها ی جزر و مدی روی ماه اعمال می كند .بر روی سطح ماه،آب وجود ندارد اما اصطكاك،خم كردن و حركت دادن صخره ها تا حدی حركت چرخشی ماه را كند میكند و باعث میشود فقط یك سوی ماه به طرف زمین قرار گیرد.با توجه به تعریف اولیه جزر و مد كه بالا آمدن و پایین رفتن آب دریاها است.حال بهتر است بدانیم این تاثیرات، دوبار در فاصله میانگین 24ساعت و 50 دقیقه رخ میدهند.یعنی در هر 12ساعت و 25 دقیقه دو جزر یا دومد اتفاق می افتد.هنگامیكه ماه و زمین و خورشید هرسه در یك امتداد باشند شدت به حد اكثر میرسد .این امر در آخر ماه قمری كه در حالت محاق و چهاردهم ماه قمری در حالت بدر است كه به آن، مه كشند و در شبهای هفتم و بیست و هفتم كه ماه در حالت تربیع است میزان اثرات حد اقل است كه به آن، كه كشند گویند.
